Bağımsız eksper kimdir, kimin adına çalışır?
Türkiye'de sigorta hasarlarını inceleyen eksperler lisanslı meslek mensuplarıdır ve çoğu durumda sigorta şirketi tarafından görevlendirilir. Bu eksperler mesleki bağımsızlıkla çalışsa da işi veren ve ücreti ödeyen taraf şirkettir. Sigortalı adına çalışan bağımsız eksper ise yalnızca sigortalının talimatıyla hareket eder ve onun çıkarlarını teknik olarak savunur.
Görevi; poliçeyi okumak, hasarı eksiksiz belgelemek, onarım veya yeniden yapım maliyetini hesaplamak ve sigorta şirketiyle gerekçeli bir müzakere yürütmektir. Bazı ülkelerde bu meslek kamu ayarlayıcısı, karşı eksper veya sigortalı eksperi gibi adlarla anılır; işlevi her yerde benzerdir.
Şirket eksperi, bilirkişi ve bağımsız eksper
Şirket eksperi, sigortacının talebiyle hasarı inceler. Bilirkişi ise bir uyuşmazlıkta Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme tarafından atanan ve tarafsız görüş bildiren uzmandır. Bağımsız eksper, bu ikisinden farklı olarak doğrudan sigortalı tarafından seçilir ve ücretlendirilir.
Bu üç rolü ayırt etmek, hangi raporun hangi aşamada ne ağırlık taşıdığını anlamayı kolaylaştırır.
Ne zaman bağımsız eksperle çalışmak mantıklıdır?
Her hasar için bağımsız eksper gerekmez. Küçük ve tartışmasız dosyalarda şirket hesabı çoğu zaman yeterlidir. Ancak hasar yüksek tutarlıysa, teminat reddi veya eksik sigorta iddiası varsa, gizli hasar şüphesi bulunuyorsa ya da kâr kaybı gibi karmaşık bir hesap söz konusuysa, bağımsız bir değerlendirme önemli fark yaratabilir.
- Şirketin teklifi onarım tekliflerinin belirgin biçimde altında kalıyorsa
- Hasarın bir kısmı kapsam dışı sayılmışsa
- Orantı kuralı veya yüksek muafiyet uygulanmışsa
- İşletmenin faaliyeti durmuş ve kâr kaybı talep ediliyorsa
Türkiye için hazırlanan rehberler
Türkçe bölümde beş hasar türü için ayrıntılı rehberler bulunur: kasko ve trafik sigortası kapsamındaki araç hasarları, zorunlu deprem sigortası ve ek poliçelerle birlikte deprem hasarları, sel ve su baskını, konut ve işyeri yangınları ile iş durması ve kâr kaybı.
Her hasar türü için iki ayrı sayfa vardır: biri ekspertiz sürecini, delilleri, süreleri ve itiraz yollarını anlatır; diğeri ise bağımsız eksper ücretlerini, hesap yöntemlerini ve TL bazında yaklaşık aralıkları ele alır.
Ekspertiz süreci kısaca nasıl ilerler?
Süreç, hasarın belgelenmesi ve sigorta şirketine poliçede belirtilen süre içinde ihbar edilmesiyle başlar. Şirket eksperini görevlendirir; bağımsız eksper bu incelemeye katılabilir ya da sonrasında kendi raporunu hazırlayabilir. İki taraf hesaplarını karşılaştırır ve çoğu dosya bu müzakere aşamasında uzlaşmayla kapanır.
Uzlaşma sağlanamazsa sigortalı, Türkiye Sigorta Birliği bünyesindeki Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilir veya yargı yoluna gidebilir. Delillerin kaybolma riski varsa, onarım veya enkaz kaldırma öncesinde delil tespiti istemek değerlendirilebilir. Sektörün denetimi SEDDK tarafından yürütülür.
Bağımsız eksper ne kadar tutar?
Ücret, sigortalı ile eksper arasında serbestçe belirlenir. Küçük dosyalarda sabit ücret, büyük dosyalarda ise hasar büyüdükçe düşen kademeli bir yüzde yaygındır. Bazı eksperler yalnızca sigorta şirketinin ilk teklifinin üzerine çıkarılan farktan pay alır; bazıları saatlik veya karma modeller sunar.
Teklifi değerlendirirken oranın hangi tutara uygulandığını, asgari ücreti, KDV'yi ve ek masrafları birlikte incelemek gerekir. Ücret sayfalarımızdaki tablolar resmi tarife değildir; yalnızca piyasadaki genel eğilimi gösterir.
Hasar anında ilk yapılması gerekenler
Hangi hasar türü olursa olsun, ilk saatlerde atılan adımlar dosyanın gücünü belirler. Önce güvenliği sağlayın, ardından hasarı tarih bilgisi taşıyan fotoğraf ve videolarla kaydedin, zararın büyümesini önleyecek makul önlemleri alın ve bunların faturalarını saklayın.
Sigorta şirketine poliçede yazan süre içinde ihbarda bulunun ve dosya numarasını not edin. Hasarlı eşyaları, parçaları veya enkazı eksper görmeden atmayın; kalıcı onarıma başlamadan önce şirketin yazılı görüşünü alın. Poliçenizin tamamını, özellikle özel şartları ve muafiyetleri bir kez dikkatle okuyun.
Hangi belgeler her zaman işe yarar?
Poliçe ve ekleri, hasar öncesine ait fotoğraflar, faturalar, resmi tutanaklar ve sigorta şirketiyle yapılan tüm yazışmalar, her hasar türünde dosyanın omurgasını oluşturur. Bu belgeleri tek bir klasörde ve tercihen dijital kopyalarıyla saklamak, bağımsız eksperin çalışmasını hızlandırır ve maliyeti azaltır.
Bu rehberi nasıl kullanmalısınız?
Bu site bir eksperlik bürosu değildir ve kimseyi temsil etmez. Amacımız, sigortalının haklarını ve seçeneklerini anlaşılır biçimde açıklamak, doğru soruları sormasına yardımcı olmaktır. Buradaki bilgiler genel niteliktedir; her poliçe ve her dosya farklıdır.
Büyük tutarlı veya hukuki açıdan karmaşık dosyalarda bir avukattan veya lisanslı bir eksperden kişisel görüş almanızı öneririz. Hiçbir rehber ya da eksper, belirli bir tazminat sonucunu garanti edemez.
- Araç hasarı için bağımsız eksper ücretleri ve hesaplama yöntemleri
- Araç hasarında sigortalının yanında duran bağımsız eksper
- Deprem hasarı dosyalarında bağımsız eksper ücretleri
- Deprem sonrası hasar tespitinde sigortalının bağımsız eksperi
- Faaliyet kaybı tazminatında işletmenin yanında bağımsız eksper
- İş durması ve kâr kaybı tazminatında bağımsız eksper maliyeti
- Sel ve su baskını hasarında bağımsız eksperin maliyeti
- Sel ve su baskını sonrasında sigortalı adına çalışan bağımsız eksper
- Yangın hasarında bağımsız eksper ücretleri: neye, ne kadar ödenir?
- Yangın hasarında sigortalının çıkarlarını koruyan bağımsız eksper
Bu hizmeti sunan kuruluşlar
- McLarens (Europe): Bölgelere göre örgütlenmiş ve Avrupa pazarlarına özel kapsam sunan uluslararası bir hasar eksperleri ve hasar uzmanları ağı.
- Sedgwick (Europe): Avrupa'da faaliyet gösteren ve müşterileri için maddi hasarları ve karmaşık hasar taleplerini yöneten uluslararası bir hasar yönetimi ve ekspertiz ağı.
- Crawford & Company (Europe & Middle East): Avrupa ve Orta Doğu bölümü, sigortalı hasar taleplerinin değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması için eksperleri koordine eden küresel bir hasar ekspertiz grubu.
Dış bağlantılar yalnızca bilgi amaçlıdır; koşulları doğrudan her kuruluştan teyit edin.
Sık sorulan sorular
Bağımsız eksper tutmak sigorta şirketiyle ilişkimi bozar mı?
Hayır. Sigortalının kendi uzmanından destek alması meşru bir haktır; gerekçeli bir rapor genellikle müzakereyi daha somut hale getirir.
Bağımsız eksperi nasıl bulabilirim?
İlgili hasar branşında lisanslı, benzer dosyalarda deneyimli ve ücret yöntemini yazılı olarak açıklayan bir eksper seçin. Referans ve örnek rapor istemek faydalıdır.
Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurmadan önce eksper gerekli mi?
Zorunlu değildir; ancak bağımsız bir rapor, başvurunuzun gerekçesini güçlendirir ve atanacak bilirkişinin dikkate alacağı bir belge sunar.
Hasar sonrası haklarınızı bilmek, doğru kararı vermenin ilk adımıdır. expertdassure.com Türkçe rehberleri, bu kararı daha bilinçli vermeniz için hazırlandı.