Sel ve su baskını sonrasında sigortalı adına çalışan bağımsız eksper

Sel, su baskını ve dahili su: teminatı doğru adlandırmak

Türk sigorta uygulamasında sel ve su baskını, konut, işyeri ve yangın poliçelerine ek teminat olarak eklenen ayrı bir risktir. Bina içindeki tesisattan kaynaklanan sızıntı ise çoğunlukla dahili su teminatı altında değerlendirilir. Kanalizasyon taşması, yeraltı suyu yükselmesi veya çatıdan giren yağmur suyu gibi durumlar poliçe metnine göre farklı başlıklara düşebilir.

Bu ayrım küçük bir ayrıntı değildir. Yanlış teminat üzerinden açılan bir dosya reddedilebilir ya da düşük muafiyetli bir teminat yerine yüksek muafiyetli olanı uygulanabilir. Bağımsız eksper, suyun kaynağını ve izlediği yolu teknik olarak belgeleyerek hasarın doğru teminatla eşleşmesini sağlar.

Araçlar ve tarım ürünleri için ayrı kurallar

Selde zarar gören araçlar için kasko poliçesinin sel ve su baskını kapsamı belirleyicidir; trafik sigortası bu tür bir zararı karşılamaz. Motorun su yuttuğu bir araçta çalıştırma girişimi, hasarı büyütebileceği gibi tazminatı da tartışmalı hale getirebilir.

Tarımsal ürün, sera ve hayvan varlığı için ise devlet destekli tarım sigortaları sistemi olan TARSİM poliçeleri ve bunların özel şartları devreye girer.

Su çekildikten sonraki ilk 72 saat

Elektrik ve gaz güvenliği sağlanmadan binaya girilmemelidir. Ardından suyun ulaştığı yüksekliği duvar üzerinde ölçü aletiyle fotoğraflamak, hasarlı eşyaları atmadan önce tek tek kaydetmek ve sigorta şirketine poliçedeki süre içinde ihbarda bulunmak gerekir.

Zararı azaltma yükümlülüğü gereği suyun tahliyesi, ıslak halı ve mobilyaların dışarı alınması ve havalandırma geciktirilmemelidir. Bu işlemler için yapılan harcamaların faturaları dosyaya eklenmelidir; çoğu poliçede makul kurtarma masrafları tazminat kapsamında değerlendirilir.

• Su seviyesini gösteren ölçülü fotoğraf ve videolar
• Belediye, AFAD veya itfaiye kayıtları ve meteoroloji uyarıları
• Hasarlı eşya, emtia ve makine listesi
• Tahliye, kurutma ve geçici depolama faturaları
• Kira sözleşmesi ve varsa yönetim planı

Görünmeyen hasar: nem, küf ve tesisat

Selin en pahalı sonuçları çoğu zaman ilk incelemede görünmez. Alçıpan ve sıva arkasında kalan nem, ahşap zeminlerin şişmesi, elektrik tesisatındaki korozyon ve kombi veya asansör gibi ekipmanlardaki hasar haftalar içinde ortaya çıkar.

Bağımsız eksper nem ölçüm cihazlarıyla ölçüm yapar, kurutma sürecini takip eder ve ilk raporda yer almayan zararların ek talep olarak sunulmasını sağlar. Kurutma tamamlanmadan yapılan kesin hesap, sigortalının aleyhine sonuçlanabilir.

Bağımsız eksperin rolü ve çalışma yöntemi

Sigortalının eksperi, poliçe şartlarını okuduktan sonra şirket eksperinin ziyaretine katılır, hasarın eksiksiz kaydedildiğinden emin olur ve kendi keşif özetini çıkarır. Onarım kalemleri için ustalardan ve yükleniciden teklif toplar, eşyalar için yeni değer ile kullanılmışlık indirimi arasındaki dengeyi poliçe esasına göre hesaplar.

Ticari işletmelerde emtia kayıtları, stok sayımları ve makine envanteri büyük önem taşır. Su gören gıda, ilaç veya hassas elektronik ürünlerin satılabilir olup olmadığı tartışma konusu olabilir; eksper bu noktada sektör kurallarına ve uzman görüşlerine dayanır.

Eksperin bir diğer görevi, onarım sırasının doğru kurulmasını sağlamaktır. Kurutma tamamlanmadan yapılan boya veya parke yenilemesi kısa sürede tekrar bozulabilir; bu durumda ikinci bir hasarın sigorta tarafından kabul edilmesi zorlaşır. Eksper, kurutma, ölçüm, onarım ve son kontrol adımlarının belgelenmiş bir takvimle ilerlemesine yardımcı olur.

Sık karşılaşılan red ve indirim gerekçeleri

Sigorta şirketleri zaman zaman hasarın sel değil, uzun süreli sızıntı veya bakım eksikliği sonucu oluştuğunu ileri sürer. Bodrum katlarda yer alan eşyalar için özel muafiyetler veya kapsam sınırlamaları, dere yatağına yakın ya da ruhsatsız yapılarda ise teminat tartışmaları sık görülür.

Eksik sigorta durumunda orantı kuralı uygulanabilir. Bağımsız eksper, bu gerekçelerin her birini olayın teknik verileriyle karşılaştırır ve haksız bulduğu indirimlere yazılı olarak itiraz eder.

Toplu sel olaylarında dosyayı öne çıkarmak

Aynı bölgede yüzlerce dosya açıldığında eksper ziyaretleri gecikebilir ve incelemeler kısa tutulabilir. Bu dönemlerde iyi organize edilmiş bir dosya, yani net fotoğraflar, düzenli bir hasar listesi ve faturalarla desteklenmiş masraflar, işlemin hızlanmasına yardımcı olur.

Komşu binalarla veya site yönetimiyle ortak hareket etmek de faydalıdır. Ortak alanlardaki hasar, otopark, asansör ve ısı merkezi gibi kalemler için tek bir tutarlı rapor hazırlanması, farklı eksperlerin çelişen değerlendirmelerini önler.

Kiracı ve mal sahibinin farklı poliçeleri bulunduğu durumlarda, bina hasarının mal sahibinin, eşya ve dekorasyon hasarının ise kiracının poliçesinden talep edilmesi gerekebilir. Bu ayrım dosya açılırken netleşirse çift ret riski azalır.

Süreler ve itiraz yolu

İhbar süresi, belge teslimi ve ödeme süreleri poliçe genel ve özel şartlarında yer alır. Talep hakkı ayrıca zamanaşımına tabidir; özellikle ek talepler için bu süreyi takip etmek önemlidir.

Uzlaşma sağlanamazsa sigortalı, bağımsız eksper raporunu da ekleyerek Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilir veya mahkemeye gidebilir. Hasarlı malların imha edilmesinden önce delil tespiti yaptırmak, ileride doğabilecek ispat sorunlarını azaltır. Genel nitelikteki şikâyetler için sektörün denetim kurumu SEDDK'ya da başvurulabilir.

Bir sonraki yağış sezonundan önce

Sel riskine açık bir bölgedeyseniz poliçenizde sel ve su baskını teminatının bulunup bulunmadığını, bodrum ve zemin kat içerikleri için bir sınırlama olup olmadığını ve muafiyet oranını kontrol edin. Değerli eşya ve emtiayı yüksekte depolamak, hem zararı hem de tartışmayı azaltır.

Eşya ve makinelerin fotoğraflı bir envanterini ve faturalarını bulut ortamında saklamak, hasar anında dosyanın çok daha hızlı hazırlanmasını sağlar.

Sel dosyasında suyun kaynağını ve hasarın tamamını kanıtlamak, tazminatın kapsamını belirler. Maliyetler için expertdassure.com ücret rehberine göz atabilirsiniz.