Sel ve su baskını hasarında bağımsız eksperin maliyeti

Sel dosyasında ödediğiniz ücret neyi kapsar?

Bağımsız eksperin çalışması, poliçenizde sel ve su baskını teminatının bulunup bulunmadığının, dahili su ile ayrımının, bodrum ve zemin kat sınırlamalarının ve muafiyetin incelenmesiyle başlar. Ardından hasarlı alan ziyaret edilir, su seviyesi ve suyun giriş noktası belgelenir, nem ölçümleri yapılır.

Eşya ve emtia listesi hazırlanır, onarım kalemleri için usta ve yüklenici teklifleri toplanır, kurutma süreci takip edilir ve kurutma sonrasında ortaya çıkan ek hasarlar dosyaya eklenir. Sigorta şirketinin eksperiyle görüşme, itiraz yazıları ve ödeme takibi de ücretin içindedir. Ücretin bu adımların hangisini kapsadığı teklifte madde madde yazmalıdır.

Kimi eksperler ilk görüşmede poliçeyi ve fotoğrafları ücretsiz ya da düşük bir bedelle ön değerlendirmeye alır ve dosyanın bağımsız ekspertize değip değmeyeceğini söyler. Bu ön görüşme, gereksiz bir masrafa girmeden karar vermeye yardımcı olur.

• Teminat türünün ve suyun kaynağının belirlenmesi
• Nem ölçümü ve kurutma sürecinin takibi
• Eşya, emtia ve tesisat hasarının listelenmesi
• Onarım tekliflerinin toplanması ve karşılaştırılması
• Şirketle müzakere ve ek hasar talepleri

Birden fazla ziyaretin maliyete yansıması

Sel dosyalarını diğer hasarlardan ayıran en önemli fark, hasarın zamanla gelişmesidir. Su çekildikten hemen sonra yapılan ilk inceleme, kurutma bitiminde yapılan ikinci inceleme ve onarım sonrası son kontrol, toplamda birkaç ziyaret anlamına gelebilir.

Sabit ücretli tekliflerde kaç ziyaretin dahil olduğu sorulmalıdır; ek ziyaretler ayrıca ücretlendirilebilir. Yüzdelik modellerde ise ziyaret sayısı genellikle ücrete dahildir.

Tahmini tutarlar, her eksperle teyit edilmelidir.

Hasar tutarına göre yaklaşık kademeli oranlar

Aşağıdaki tablo, sel ve su baskını hasarlarında piyasada gözlenen ücret oranlarını TL bazında kademeli olarak gösterir. Küçük konut hasarlarında oran yüksek, büyük ticari hasarlarda ise belirgin biçimde daha düşüktür. Tablo resmi veya bağlayıcı bir tarife değildir; yalnızca teklifleri değerlendirirken bir ölçü sunar.

Toplu sel olaylarında talep arttığı için fiyatlar geçici olarak yükselebilir. Şehir, ulaşım mesafesi ve hasarın türü de oranları değiştirir.

Sel hasarında ücreti etkileyen bir diğer unsur, hasarın konut mu yoksa ticari mi olduğudur. Ticari dosyalarda emtia sayımı, stok kayıtlarının incelenmesi ve satılabilirlik değerlendirmesi ek iş yükü yaratır; bu yüzden aynı tutardaki bir konut dosyasına kıyasla oran biraz daha yüksek tutulabilir. Buna karşılık site veya apartman ölçeğinde ortak görevlendirmelerde daire başına maliyet belirgin biçimde düşer.

Ücretin hesaplandığı taban

Yüzde, toplam hasar tutarına, muafiyet düşüldükten sonra ödenen tazminata veya yalnızca eksperin müdahalesiyle elde edilen ek tutara uygulanabilir. Sel teminatlarında muafiyetin görece yüksek olabildiği düşünülürse, tabanın seçimi ödenecek ücreti belirgin biçimde etkiler.

Fark üzerinden çalışılacaksa, sigorta şirketinin ilk teklifinin yazılı olarak belgelenmesi şarttır. Henüz teklif yapılmamışsa, karşılaştırma noktası olarak hangi belgenin esas alınacağı sözleşmeye yazılmalıdır.

Sabit ücret, asgari ücret ve ek masraflar

Küçük konut dosyalarında, örneğin bir bodrum katın ve içindeki eşyaların su altında kaldığı durumlarda, sabit bir inceleme ve rapor ücreti yaygındır. Daha karmaşık dosyalarda yüzdelik model veya saatlik danışmanlık uygulanabilir. Çoğu eksper hasar tutarından bağımsız bir asgari ücret belirler.

Ekspertiz hizmetleri KDV'ye tabidir ve teklifte KDV durumunun açık olması gerekir. Nem haritalama, termal kamera incelemesi, laboratuvar küf analizi veya elektronik cihaz testi gibi uzmanlık gerektiren işler ayrıca faturalanabilir. Bu kalemlerin önceden onaya bağlanması önerilir.

Poliçeniz bu masrafı karşılayabilir mi?

Konut poliçelerinde sigortalının kendi eksperinin ücretini karşılayan bir teminat genellikle bulunmaz. Ticari işyeri ve yangın poliçelerinde ise eksper ve danışman ücretlerine yönelik bir ek teminat veya kloz yer alabilir; bu teminat çoğunlukla bir limitle sınırlıdır ve sigorta şirketinin önceden bilgilendirilmesini gerektirir.

Kurtarma ve zararı azaltma masrafları, örneğin su tahliyesi ve kurutma cihazı kirası, eksper ücretinden farklı bir başlıktır ve çoğu poliçede makul tutarlar dahilinde karşılanabilir. Bu iki kalemi karıştırmamak gerekir.

Üç farklı büyüklükte sel dosyası

Küçük dosya: Bodrum katında 80.000 TL'lik eşya ve zemin hasarı olan bir konutta, yüzde 10 oran 8.000 TL eder; ancak asgari ücret nedeniyle gerçek tutar bunun üzerinde olabilir. Bu düzeyde, şirketin hesabı makulse yalnızca kısa bir danışmanlık yeterli olabilir.

Orta dosya: Zemin kattaki bir mağazada 900.000 TL'lik emtia ve dekorasyon hasarında yüzde 6 ile 8 arası oran, 54.000 ile 72.000 TL arası bir ücrete karşılık gelir. Eksper, kurutma sonrası ortaya çıkan tesisat hasarlarını ve emtianın satılamaz hale geldiğini belgeleyebilirse bu maliyet anlamlı bir ek tazminatla dengelenebilir.

Büyük dosya: Bir lojistik deposunda sigorta şirketi 12.000.000 TL teklif etmiş, eksperin çalışmasıyla nihai ödeme 14.500.000 TL olmuş olsun. Fark üzerinden yüzde 12 oran 300.000 TL, toplam tutar üzerinden yüzde 3 oran ise 435.000 TL ücret doğurur. Bu örnekler yalnızca açıklayıcıdır, sonuç garantisi vermez.

Hesap yaparken eksper ücretinin muafiyetten sonra kalan net tazminat üzerinde nasıl bir yük oluşturduğuna bakmak önemlidir. Örneğin orta dosyada muafiyet sonrası net ödeme belirgin biçimde azalıyorsa, toplam hasar yerine net tazminat üzerinden ücret talep etmek sigortalı açısından daha dengeli bir çözüm olabilir.

Teklifleri yan yana koymak

Alınan teklifleri aynı varsayımsal hasar tutarı üzerinden hesaplatın ve oran, taban, asgari ücret, KDV, ziyaret sayısı ve ek masraf tavanını bir tabloda karşılaştırın. Görevlendirme sözleşmesinde tahkim aşamasında verilecek desteğin dahil olup olmadığı ve erken fesih koşulları da yer almalıdır.

Eksperin ilgili branşta lisanslı olduğunu ve sel hasarlarında deneyim sahibi olduğunu doğrulayın. Kurutma veya onarım firmasıyla ticari bağı olan bir eksperde çıkar çatışması olup olmadığını sormak da yerinde olur.

Gerçekçi beklenti ve pazarlık

Sel olaylarının ardından bölgede ‘tazminatınızı garantiliyoruz’ diyerek dolaşan aracılara karşı dikkatli olun. Ciddi bir bağımsız eksper, teminatın kapsam dışı kalabileceği durumları, örneğin uzun süreli sızıntı veya bodrum sınırlamasını, baştan açıkça söyler.

Ücret serbestçe belirlendiği için pazarlık mümkündür. Komşularla veya site yönetimiyle ortak bir eksper görevlendirmek, ortak alan hasarlarının tek raporda toplanmasını sağlar ve kişi başına maliyeti düşürür. Asıl ölçüt, ödenecek ücretin elde edilmesi muhtemel ek tazminata oranıdır.

Sel dosyasında ücret, ziyaret sayısı ve kurutma süreciyle birlikte değerlendirilmelidir. Ekspertiz adımları için expertdassure.com sel rehberine göz atabilirsiniz.